پرۆسەی بۆلۆنیا

ڕێکەوت : 19 - Oct - 2023

پڕۆسەی بۆلۆنیا لە پەیمانگەی تەکنیکیی کوردستان

پێشینە

پەیمانگەی تەکنیکیی کوردستان (KTI) بە فەرمی سیستەمی پڕۆسەی بۆلۆنیای بۆ پەیڕەوی ئەکادیمیی خۆی هەڵبژاردووە، بە مەبەستی هاوتاکردنی بەرنامەکانی خوێندنی دیپلۆم لەگەڵ ستاندارد و بنەما نێودەوڵەتییەکاندا. ئەم بڕیارە پاش ڕەزامەندیی ئەنجومەنی باوەڕپێکراوانی پەیمانگە لە کۆبوونەوەی ژمارە (٧) لە بەرواری (٢١ی تەمووزی ٢٠١٦) درا، و جێبەجێکردنیشی لە ساڵی خوێندنی (٢٠١٦–٢٠١٧) بەپێی فەرمانی پەیمانگە ژمارە (٣٢٤) لە (١٩ی نیسانی ٢٠١٦) دەستی پێکرد، کە لە ڕێگەیەوە لێژنەیەکی تایبەت بە پڕۆسەی بۆلۆنیا پێکهێنرا.

لێژنەکە لە کاتی دامەزراندنیەوە بە شێوەیەکی بەردەوام کۆبوونەوەی ئەنجامداوە و پوختەی کۆنووسەکانی ئاراستەی ئەنجومەنی باوەڕپێکراوان کردووە بە مەبەستی بڕیاردان. لە چوارچێوەی ئامادەکارییەکاندا، لێژنەکە سەردانی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی هەرێمی کوردستان و زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی (UHD)ی کرد بە مەبەستی لەنزیکەوە ئاشنابوون بە پێداویستییەکانی جێبەجێکردنی ئەم سیستەمە. هەروەها پەیمانگە چەندین وۆرکشۆپی لەسەر دەستپێکردنی پڕۆسەی بۆلۆنیا بە بەشداریی شارەزایانی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی ساز کردووە و لە نزیکەوە هاوکاریی لەگەڵ زانکۆی تەکنەلۆژیی مالیزیا (UTM) هەبووە. بەشێکی زۆری مامۆستایانی پەیمانگەش خوێندنی باڵایان لە دەرەوەی وڵات تەواو کردووە (لە بەریتانیا، ئەوروپا، مالیزیا و تورکیا) لەو دامەزراوانەی خۆیان سیستەمی بۆلۆنیا پەیڕەو دەکەن، ئەمەش ئەزموونێکی پراکتیکی و ڕاستەوخۆی بەخشییوەتە پەیمانگە لە چۆنیەتیی بەڕێوەبردنی ئەم پڕۆسەیەدا.

ئامانج

پەیمانگەی تەکنیکیی کوردستان بەردەوام سیستەمی فێرکاریی خۆی لەگەڵ پێداویستییە سەردەمییەکانی بازاڕی کاردا دەگونجێنێت؛ سوود لە ئەزموونی وڵاتانی پێشکەوتوو وەردەگرێت بۆ نوێکردنەوەی پڕۆگرامەکانی خوێندن، بەهێزکردنی دڵنیایی جۆری، و چەسپاندنی چەمکی فێربوونی بەردەوام بە درێژایی ژیان. لە هەمووشی گرنگتر، گۆڕینی ئاراستەی پرۆسەکەیە لە شێوازی لەبەرکردن و تیۆرییەوە بۆ شێوازێکی تەواو فێرخوازتەوەر (Student-Centred)، بە جۆرێک خوێندکار چەقی پڕۆسەی پەروەردە و فێرکردن بێت، کە ئەمەش بنەمای سەرەکیی هەڵبژاردنی پڕۆسەی بۆلۆنیایە لە پەیمانگەدا.

وەرگرتن و ساڵنامەی ئەکادیمی

شێوازی وەرگرتن بەپێی ئەو ڕێکارانە دەبێت کە لەلایەن ئەنجومەنی باوەڕپێکراوانەوە و بە هەماهەنگی لەگەڵ ڕێنماییەکانی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی هەرێم دیاری دەکرێن. ڕێکەوتی دەستپێک و کۆتایی هاتنی هەر سیمستەرێکیش ساڵانە لەلایەن لێژنەی زانستیی پەیمانگەوە پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت و بەپێی ساڵنامەی ئەکادیمی پەسەند دەکرێت.

چەمکە سەرەکییەکان

سیستەمی کریدیت (ECTS)

• بەدەستهێنانی بڕوانامەی دیپلۆم پێویستی بە تەواوکردنی ١٢٠ کریدیت هەیە، کە بەسەر ٤ سیمستەردا دابەش دەبێت و هەر سیمستەرێک ٣٠ کریدیت لەخۆدەگرێت؛ هیچ خوێندکارێک بۆی نییە لە یەک سیمستەردا زیاتر لە ٤٢ کریدیت وەربگرێت.
• هەر سیمستەرێک لە ٤ بۆ ٦ کۆرس پێکدێت؛ کێشی هەر کۆرسێک لە نێوان ٥ بۆ ١٠ کریدیتدایە (جگە لە کۆرسە گشتییەکان).
• کاتژمێرەکانی وانەوتنەوەی هەفتانە لە نێوان ١٠ بۆ ٢٠ کاتژمێردایە؛ هەر یەک کریدیت بەرامبەر بە ٢٥ کاتژمێری کارکردن و تێکۆشانی فێرخوازە.
• کۆرسەکان دابەش دەبن بەسەر دوو جۆردا: (زۆرەملێ/بنەڕەتی) و (بژاردە)؛ پێویستە خوێندکار سەرجەم کۆرسە بنەڕەتییەکان تەواو بکات، لە کاتێکدا بابەتە بژاردەکان بەردەوام پێداچوونەوەیان بۆ دەکرێت تا گوزارشت لە پێداویستییەکانی بازاڕی کار بکەن.
• هەر خوێندکارێک دەتوانێت دوو جار تاقیکردنەوە بۆ سیمستەرێک بکات؛ ئەگەر لە هەردوو هەوڵەکەدا دەرنەچوو، بڕوانامەی دەرچوونی ئەو سیمستەرەی پێ نادرێت.

شێوازی هەڵسەنگاندن

• تاقیکردنەوەی کۆتایی ٣٠٪ بۆ ٦٠٪ی نمرەی گشتیی کۆرسەکە پێکدەهێنێت (بە ڕەزامەندیی کاروباری زانستی و بەپێی ڕێکخستنی پێشوەختە، دەکرێت هەندێک کۆرس تاقیکردنەوەی کۆتاییان نەبێت).
• هەڵسەنگاندنی بەردەوام — چالاکییەکان، تاقیکردنەوەی کتوپڕ (کویز)، و ڕاپۆرت و ئەرکەکان — لە ٤٠٪ بۆ ٧٠٪ی نمرەکان لەخۆدەگرێت.
• کۆی گشتیی نمرەکانی هەر کۆرسێک لە ١٠٠ نمرە زیاتر نابێت.
• پەڕەی تاقیکردنەوە و هەڵسەنگاندنی خوێندکاران تا مانگی تشرینی دووەمی ساڵی دواتر دەپارێزرێن، لە دوای ئەو وادەیە تەنها نموونەیەک لە پەڕەکان (دوو بەرزترین، دوو ناوەند، و دوو نزمترین نمرە) لە ئاستی بەشدا ئەرشیڤ دەکرێن.

مەرجەکانی دەرچوون و سەرکەوتن بۆ قۆناغی دواتر

• خوێندکار کاتێک لە کۆرسێک دەردەچێت کە لانیکەم ٥٠٪ی نمرەکەی بەدەستهێنابێت.
• خوێندکار بۆی هەیە تا ١٢ کریدیت لە بابەتە دەرنەچووەکانی لەگەڵ خۆیدا بۆ سیمستەری دواتر بگوێزێتەوە (پەڕینەوە).
• دەرچوونی کۆتایی و بەدەستهێنانی بڕوانامە پەیوەستە بە تەواوکردنی سەرجەم ١٢٠ کریدیتەکە بە سەرکەوتوویی.
• ئەو خوێندکارەی لە سیمستەرێکدا دەرباز نابێت، دەتوانێت بە ڕەزامەندیی کاروباری زانستی دەست بە سیمستەری نوێ بکات لەگەڵ دووبارەکردنەوەی ئەو کریدیتانەی لێی کەوتووە، یاخود کۆرسێکی هاوتای دیکە هەڵبژێرێت بە هەمان کێشی کریدیت.
• دەکرێت کۆرسێکی دەرنەچوو بگۆڕدرێت بە کۆرسێکی دیکەی هاوتا کە خاوەنی هەمان کێشی کریدیت بێت.
• لەو حاڵەتانەی کە ڕەزامەندیی وەزارەت لەسەر نمرەی دەرچوونی ٥٠٪ هێشتا یەکلایی نەبووەتەوە، پەیمانگە دەتوانێت پاڵپشتیی ئەکادیمیی زیاتر پێشکەش بەو خوێندکارانە بکات کە کێشەکەیان دەگرێتەوە.

دڵنیایی جۆری

بەڕێوەبەرایەتیی دڵنیایی جۆری سەرپەرشتیی جێبەجێکردنی تەواوی مەرجەکانی پڕۆسەی بۆلۆنیا دەکات، وۆرکشۆپی ڕاهێنان بۆ ستاف لەسەر شێوازی جێبەجێکردنی ڕێکدەخات، و بە هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی دۆسیە و ئەرشیڤە فەرمییەکان دەپارێزێت.

چاودێری و بەدواداچوون

بەرێوەبەرێتی زانستی و دڵنیایی جۆری چاودێریی بەڕێوەچوونی پڕۆسەی بۆلۆنیا دەکات، کە ئەم بوارانە دەگرێتەوە: دابەشکردنی کریدیت، شێوازی نمرەدانان، پێداچوونەوە بە بەڵگەنامەکان، ئامانجەکانی هەر کۆرسێک، و داڕشتنی شێوازی تاقیکردنەوەکان. لەو بەشانەی ئەم ئەرکە دەکەوێتە ئەستۆی بەڕێوەبەرایەتیی دڵنیایی جۆری، پێشنیار کراوە کە بۆ هەر ڕێکخەرێکی دڵنیایی جۆری و نوێنەری بۆلۆنیا لە بەشەکاندا، هەفتانە لانیکەم ٤ کاتژمێر تەرخان بکرێت بۆ جێبەجێکردنی ئەم بەرپرسیاریەتییە.